Nxënësit mësojnë më mirë kur gjatë orës duhet të mendojnë, të rikujtojnë njohuri, të shpjegojnë ide, të zgjidhin probleme dhe të marrin vendime. Dëgjimi i mësuesit është i rëndësishëm, por nxënësve u duhen edhe mundësi për të përdorur atë që mësojnë.
Nxënia aktive e diturisë nuk do të thotë vetëm lëvizje apo mbajtje e nxënësve të zënë me diçka. Pyetja kryesore është nëse ata po mendojnë realisht mbi njohuritë dhe konceptet që synon të zhvillojë ora e mësimit.
Bëni pyetje që kërkojnë të menduar
Shkoni përtej pyetjeve që marrin vetëm përgjigje po ose jo. Kërkojuni nxënësve të shpjegojnë, krahasojnë, arsyetojnë dhe parashikojnë.
Jepuni disa sekonda kohë për të menduar para se të zgjidhni dikë për t'u përgjigjur. Kjo bën që më shumë nxënës të përgatitin një përgjigje.
Përdorni punë të qëllimshme për dy veta dhe grup
Puna në grup funksionon më mirë kur qëllimi dhe rezultati i pritshëm janë të qarta. Nxënësit duhet të dinë se çfarë duhet të diskutojnë dhe çfarë duhet të prodhojnë. Një pyetje e fokusuar zakonisht krijon diskutim më të mirë sesa udhëzimi i përgjithshëm “diskutoni temën”.
Përdorni: “Diskutoni pse personazhi kryesor mori vendimin e tij. Zgjidhni dy arsye dhe përgatitni një përfundim të përbashkët me 3 fjali.”
Përdorni: “Cilat janë dy shkaqet kryesore të ndotjes në komunitetin tuaj dhe çfarë zgjidhjeje praktike propozoni për secilin? Në fund, paraqitni idetë në një tabelë me ‘problem – zgjidhje’.”
Kërkojuni të shpjegojnë arsyetimin
Një përgjigje e saktë nuk garanton gjithmonë kuptim të qëndrueshëm. Kur nxënësi shpjegon si arriti te përgjigjja, mësuesi mund të kuptojë më mirë mënyrën e të menduarit. Përdorni pyetje si “Si e gjete?”, “Cilat prova e mbështesin?” ose “A mund ta shpjegosh në një mënyrë tjetër?”
Përdor: “Shpjego hapat që ndoqe për të arritur te përgjigjja.”
Përdor: “Përmend provat që përdore dhe shpjego si lidhen ato me përgjigjen tënde.”
Krijoni mundësi për rikujtim
Kërkojuni nxënësve të rikujtojnë njohuritë e mësuara më parë pa parë menjëherë shënimet. Aktivitetet e shkurtra të rikujtimit mund ta forcojnë kujtesën.
Mund të përdorni tri pyetje në fillim të orës, një përmbledhje me gojë ose t'u kërkoni të shkruajnë gjithçka që mbajnë mend nga tema e mëparshme.
Përdor: “Përgjigjuni pa i shikuar shënimet dhe përpiquni të rikujtoni sa më shumë detaje.”
Përdor: “Bëni një përmbledhje të shkurtër me gojë ose me shkrim pa përdorur librin apo shënimet.”
Planifikoni të menduarin, jo vetëm aktivitetin
Kur planifikoni një aktivitet, pyesni: Për çfarë duhet të mendojnë konkretisht nxënësit? Çfarë njohurie duhet të rikujtojnë? Çfarë vendimi duhet të marrin?
Nëse aktiviteti duket interesant, por kërkon pak mendim, përshtateni objektivin mësimor.
Pas një pyetjeje të rëndësishme, jepuni 20 sekonda për të menduar vetëm, 40 sekonda për të diskutuar me njëri tjetrin dhe më pas dëgjoni disa përgjigje para se të jepni shpjegimin tuaj.
Referencat
- Education Endowment Foundation. (2018). Metacognition and self-regulated learning: Guidance report. Education Endowment Foundation.
- Rosenshine, B. (2012). Principles of instruction: Research-based strategies that all teachers should know. American Educator, 36(1), 12–19, 39.
